Kinh tế Mỹ tháng 9: Ảm đạm và u ám

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang xấu đi nhanh chóng với những lo ngại về trì trệ, về suy thoái hay khủng khoảng thì kinh tế Mỹ hình như cũng mất “phương hướng”, khi các chương trình kích thích kinh tế không tạo ra những thay đổi có tính “căn bản”, “bản lề” để kinh tế Mỹ có thể đi lên.

Nhìn từ bên ngoài, việc chèo lái con tàu kinh tế Mỹ cũng có nhiều vấn đề, không thông suốt như kỳ vọng. Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Robert Zoellick (người Mỹ) nói thẳng: “Mỹ đã vô trách nhiệm khi ngập ngừng trong xử lý các vấn đề nền tảng như tăng trưởng không bền vững trong chi tiêu, sự cần thiết của hệ thống thuế kích thích tăng trưởng và chính sách thương mại bế tắc”.
 
Điều này được khẳng định khi GDP của Mỹ cứ “chậm dần đều” trong suốt năm tài khóa 2011, cụ thể quí 4/2010 tăng 3,1%, quí 1/2011 giảm xuống còn 1,8%, quí 2/2011 giảm mạnh xuống còn 1,3%, quí 3/2011 cũng không có sự lạc quan và cả năm 2011 tăng trưởng chỉ đạt khoảng 1,6% nếu nhận định của IMF là đúng.

Nói cụ thể hơn, chứng khoán Mỹ là lĩnh vực bị thiệt hại nhiều nhất kể từ quí 4/2008 đến nay, theo đó 14%; 13% và 12% là tổn thất của các chỉ số theo thứ tự S&P 500; Nasdaq và Dow Jones. Số tiền chứng khoán Mỹ “bốc hơi” là 2.200 tỷ USD.
 
Trong khi đó, với vai trò là người “cầm trịch” kinh tế Mỹ, “FED đã có rất nhiều nỗ lực để giúp nền kinh tế phục hồi và bình ổn thông qua việc kiểm soát lãi suất hay chính sách tiền tệ. Các chính sách này đang giữ lãi suất ở mức thấp kỷ lục. Những biện pháp trên có thể giải quyết được nhiều vấn đề, nhưng vẫn không phải là thuốc chữa bách bệnh”, phát biểu của Chủ tịch FED, ông Ben Bernanke.

Về tổng quan, năm tài khóa 2011 đối với kinh tế Mỹ là “không thành công” và bàn giao sang năm tài khóa 2012 những vấn đề “hóc búa” như tăng trưởng thấp nhưng nợ công, thâm hụt ngân sách và tỷ lệ thất nghiệp lại cao.

Trong bối cảnh như vậy, chương trình cắt giảm thâm hụt ngân sách trị giá 3.600 tỷ USD, chương trình tạo việc làm 447 tỷ USD của Tổng thống B.Obama cũng như chương trình “Operation Twist” trị giá 400 tỷ USD của FED muốn tạo cho dư luận hy vọng mới về kinh tế Mỹ trong năm tài khóa 2012.

Có nhiều cách nhìn và đánh giá về các chương trình kinh tế nêu trên, đúng hoặc chưa đúng, cần thiết hay chưa cần thiết… câu trả lời còn ở phía trước và nằm trong năm tài khóa 2012.

Thời điểm hiện nay rất khó đánh giá thực trạng kinh tế Mỹ, 30% có quan điểm cho rằng kinh tế Mỹ sẽ suy thoái, ý kiến khác lại nhận định là 50% và thậm chí là 100% kinh tế Mỹ đang suy thoái. “Tôi cho rằng chúng ta đang trong suy thoái kép” là nhận định của tỷ phú George Soros.

Khó khăn của kinh tế Mỹ cũng là một phần khó khăn của kinh tế thế giới nhưng vai trò đầu tàu của kinh tế Mỹ đối với kinh tế thế giới lại là câu hỏi lớn hiện nay.